Sargoz nerede yaşar, neyle ve kaç cm’den tutulur?

Sargoz kayalığın balığı: kataloğumuzda yaşam alanı kayalık kıyı diye kayıtlı ve 925 av sahasına bağlanmış durumda. Latince adı Diplodus vulgaris, familyası Sparidae; yerel adlar listemizde “iki bantlı karagöz” olarak da geçiyor.

Hangi denizlerde?

Türkiye kıyısında üç deniz: Marmara, Ege ve Akdeniz. Karadeniz’de sargoz kaydımız yok — dört Türk denizinin yalnızca üçünde görünüyor.

Türkiye dışında bant epeyce geniş. Arnavutluk’ta Adriyatik, İyon Denizi ve Vlorë Körfezi; Yunanistan’da Kuzey Ege ve Trakya, Orta ve Güney Ege, İyon Denizi ile Girit ve Libya Denizi; Kıbrıs’ta KKTC’nin dört bölgesi ve GKRY’nin dört bölgesi kayıtlı. Toplamı on sekiz deniz bölgesi ediyor.

Ne zaman verimli?

Türkiye’nin üç denizinde de on iki ayın hepsi verimli işaretli. Yani sargoz sezonu beklenen bir balık değil, kıyının sabit sakini. Kuzeybatıya, Adriyatik’e doğru gidildikçe pencere altı aya iniyor.

Yurt dışı bölgelerin satırlarında yalnızca ay bilgisi kayıtlı; yem, teknik ve koşul aralıkları üç Türk denizi için giriliyor. Aynı familyadan bir başka dip balığını merak ediyorsan mercan künyesine da bakabilirsin.

Hangi koşulda?

Marmara, Ege ve Akdeniz satırlarında kayıtlı koşul aralıkları birbirinin aynısı: su sıcaklığı 15 – 25 °C, rüzgâr 3 – 18 km/sa ve hafif denizden karaya, dalga 0,2 – 0,8 m, basınç 1010 – 1022 hPa.

Dalga aralığının darlığı işin özeti sayılır: kayalık üstünde çalışan bir balığı kıyıdan aramak, deniz yatıştığında işe yarıyor.

Yem ve teknik

Üç denizde de doğal yem listesi aynı: midye, yengeç ve karides. Değişen şey bölgesel destek — Marmara’da hamsi, istavrit ve karides; Ege’de sardalya, mamun ve sülünez; Akdeniz’de sardalya, kalamar ve karides.

Sahte yemde iki başlık kayıtlı: silikon ve küçük jig. Deniz bazlı teknik kaydı LRF; tür genelinde dip ve LRF birlikte yazılı. Kayıtlı takım reçetemiz ise bombarda — zargana topu, boru kurdu yemiyle.

Kaç santimden tutulur?

Amatör olta balıkçılığında sargoz için asgari avlanma boyu 18 cm, günlük sınır 5 kg. Bu ölçünün altındaki balığı suya bırak. Kayalıkta 18 ile 20 cm’i gözle ayırmak zor — mezurayı yanında bulundur.

Dayanak: 2024/21 Çizelge 7. Tebliğ bu satırı “Karagöz” başlığı altında veriyor; kataloğumuzda karagöz ise Diplodus sargus ile ayrı bir tür olarak duruyor. Aynı ailenin iki balığı aynı çizelgede karışabiliyor — diğer türlerin ölçüleri için avlanabilir balık boyları listesine bakabilirsin.

Sargoz için tür bazlı zaman yasağı belirtilmemiş; yani kapalı dönem yok. Alan ve yöntem kuralları yine geçerli.

Yunan sularında ayrı bir kayıt duruyor: asgari boy yine 18 cm, ama dayanağı EU 2019/1241 Ek IX ile Yunan ulusal mevzuatı ve o kayıtta tür, alan ya da döneme göre daha sıkı kural uygulanabileceği yazılı.

Kayıtlı bütün ayları, koşul aralıklarını ve yem listesini bir arada sargoz tür sayfasında bulursun. Kendi kıyında sargoz kayıtlı mı, haritayı aç ve bak.

Boy ve miktar bilgileri Tarım ve Orman Bakanlığı tebliğinden alınmıştır. Tebliğ değişebilir; kesin bilgi için yürürlükteki metne bakılmalıdır.