İçeriğe geç

4 dk okuma

Has kefal kaç cm, ne ile tutulur?

Tebliğ kefali üçe ayırıyor ve her birine ayrı boy veriyor. Has kefalin sınırı hangisi, kıyıya hangi koşulda gelir?

Has kefal bilgi kartı: Mugil cephalus çizimi, 30 cm asgari yasal boy ve mevzuat özeti

Has kefalde (Mugil cephalus) amatör avcılık için asgari boy 30 cm, günlük sınır 5 kg. Kayıtlı ana yemi ekmek içi, tekniği Bolognese, şamandıra ve dip. Dört Türk denizinin dördünde de yıl boyu verimli işaretli; kataloğumuzda 463 av sahasında kayıtlı bir kıyı balığı.

Tebliğde üç ayrı kefal satırı

“Kefal kaç cm?” sorusunun tek bir cevabı yok. Tebliğ kefalleri üç satıra ayırıyor ve her birine ayrı asgari boy veriyor. Has kefalin karşılığı, bilimsel adı Mugil cephalus yazan satır:

Tebliğdeki satırBilimsel adAsgari boyGünlük miktar
Has kefalMugil cephalus30 cm5 kg
Amuderya kefaliPlaniliza haematocheilus35 cm5 kg
Diğer kefallerChelon labrosus, Chelon ramada, Chelon saliens, Oedalechilus labeo20 cm5 kg

Üç satırda da türe özel bir zaman yasağı yok; alan ve yöntem hükümleri ise yıl boyu geçerli. Pratik sonuç şu: 25 santimetrelik bir kefal, türüne göre alıkonulabilir de olabilir, suya dönmek zorunda da olabilir. Ölçmeden önce hangi kefal olduğunu ayırmak gerekiyor.

Has kefali nasıl tanırsın?

Has kefalin en belirgin işareti gözü. Gözün önünü ve arkasını örten şeffaf, kalın bir yağ tabakası var; göz bu zarın içine gömülü gibi görünür. Başı geniş ve yassı, gövdesi tıknaz; yanlarında boyuna uzanan koyu, ince çizgiler seçiliyor. Kataloğumuzda kayıtlı yerel adları topan kefal, topan, kefal ve has kefal; “topan” adı özellikle iri bireyler için kullanılıyor.

Diğer kefallerde bu yağlı göz kapağı ya yok ya da çok zayıf. Amuderya kefali Uzak Doğu kökenli, Karadeniz’e sonradan yerleşmiş bir tür olarak biliniyor ve en yüksek sınır onda. Türünden emin olamadığın iri bir kefalde tablodaki en yüksek sınırı, 35 santimetreyi esas almak en güvenli yol.

Nerede: liman, lagün, nehir ağzı

Has kefal kataloğumuzda “liman, lagün, nehir ağzı” yaşam alanıyla kayıtlı; ortamı deniz ve acı su. Kıyıdan avlanabilirliği “yüksek” olarak işaretli: tatlı suyun denize karıştığı, tuzluluğun düştüğü kıyı bandının balığı. Kayıtlı olduğu av sahalarının denizlere dağılımı:

  • Karadeniz — 204 saha
  • Marmara — 104 saha
  • Ege — 81 saha
  • Akdeniz — 74 saha

Karadeniz’deki yoğunluk dikkat çekici: kataloğumuzda bu denizde 392 deniz ve kıyı sahası var, has kefal bunların yarısından fazlasında kayıtlı. Marmara’da 398 sahanın 104’ünde, Ege’de 377 sahanın 81’inde, Akdeniz’de 295 sahanın 74’ünde kayıt bulunuyor. Bu oran bolluk değil yaygınlık ölçüsü; balığın o sahada ne kadar çok tutulduğunu değil, kayıtlı olduğunu gösteriyor.

İl düzeyinde en çok kaydın olduğu yer İstanbul: 42 sahada kayıtlı. Onu Antalya 38, Çanakkale 37, Balıkesir 31, Samsun 30 ve İzmir 27 sahayla izliyor. İl listesi de dört denize yayılıyor: Karadeniz’den Samsun, Ege’den İzmir, Akdeniz’den Antalya, iki boğazdan da İstanbul ile Çanakkale.

Ne zaman?

Takvim burada kısa: has kefal dört denizin dördünde de yıl boyu kayıtlı. Sezon beklenen bir balık değil; asıl değişken hava ve su. Genel balıkçı bilgisi kefali sakin, dalgasız günlerin balığı olarak anlatır; deniz kabardığında liman içleri ve korunaklı koylar öne çıkar. Çıkmadan önce bakılacak ölçüler için denize çıkmadan önce hangi üç sayıya bakmalı yazısını okuyabilirsin.

Ne ile tutulur: ekmek içi başta

Dört denizin satırında da ana yem aynı: ekmek içi. Doğal yem listesi ekmek, kurt ve karides; sahte yem tarafında yalnızca küçük silikon kayıtlı. Bölgesel destek yemleri denize göre değişiyor: Karadeniz’de hamsi ve çaça, Marmara’da hamsi, istavrit ve karides, Ege’de sardalya, mamun ve sülünez, Akdeniz’de sardalya, kalamar ve karides.

Ekmek içi, biraz suyla yoğrulup kıvamlı bir hamur hâline getirilerek iğneye sarılıyor; çok yumuşak olursa suya düştüğü anda dağılıyor. Kefal ürkek bir balık olduğu için küçük iğne ve ince misina kullanılıyor. Suya ufalanarak atılan ekmek kırıntısı sürüyü bir noktaya toplamaya yarıyor; az ve sık atmak, sürüyü doyurmadan yakında tutar.

Teknik: Bolognese ve şamandıra

Deniz satırlarında kayıtlı teknik Bolognese, genel av tekniği olarak da şamandıra ve dip yazılı. Bolognese, makaralı ve halkalı uzun bir teleskopik kamışla hassas bir şamandıranın birlikte kullanıldığı bir yöntem. Yem, şamandıranın altında belirli bir derinlikte asılı kalıyor ve akıntıyla doğal biçimde sürükleniyor.

Kefalin vuruşu çoğu zaman sert değil; şamandıra hafifçe batar, yana kayar ya da bir an durur. Bu küçük hareketi yakalamak için şamandıranın ucunu suyun hemen üstünde bırakacak kadar ayarlamak gerekiyor. Dip takımı ise dere ağızlarında, şamandıranın akıntıda tutunamadığı yerlerde işe yarıyor.

Ölçmek ve bırakmak

Kefal kaygan ve güçlü bir balık; elden kayıp kuru zemine düştüğünde pullarını ve koruyucu tabakasını kaybediyor. Ölçerken ıslak elle tut, balığı ıslak bir yüzeye yatır ve burun ucundan kuyruk ucuna ölç. Gözle 28 ile 30 santimetreyi ayırmak mümkün değil; iskelede bir mezura ya da santim çizgili bir kova işini kolaylaştırır.

30 santimetrenin altındaki has kefali vakit kaybetmeden suya bırak. Küçük kefallerin arka arkaya geldiği bir yerde iğneyi bir boy büyütmek, küçük balığın takılmasını azaltıyor.

Kuralın dayanağı

Boy ve miktar değerleri 6/2 numaralı amatör avcılık tebliğinden; bağlayıcı olan resmî tebliğdir, ava çıkmadan önce güncel yayına bak. Bütün türlerin sınırları avlanabilir balık boyları sayfasında. Kefalin deniz deniz kayıtları ve sahaları kefal tür sayfasında.

Bunlar da ilgini çekebilir

Pro üyelik

PRO ÜYELİK