İçeriğe geç
Piscatorium
Giriş

Deniz balıkları

Külah Balığı

Fistularia commersonii

Türü tanı, bölgeni seç, meranı keşfet.

Diğer adlar: Çomak balığı · Kornet balığı

Meraları haritada aç Yem ve takım
Külah Balığı
(c) Ben Costamagna, some rights reserved (CC BY) · kaynak
Familya
Fistulariidae

Bölgeni seç

Bilgiler seçtiğin bölgeye göre değişir.

Külah Balığı nerede tutulur?

Bölgeleri keşfet veya doğrudan haritaya geç.

Ege Denizi meraları

Bu bölgede saha düzeyinde kayıt yok; bilgi bölge düzeyinde.

Bölge sayfası
Ege Denizi
Harita önizlemesi

Kıyıyı haritada keşfet

Haritayı aç

Mera kaydı, av garantisi değildir.

Ege Denizi

Sezon ve uygun koşullar

Seçtiğin bölgedeki sezon bilgisini incele.

Bu tür için sezon verisi henüz yok.

Eksik veri, verimsiz dönem değildir.

Sezon bilgisi av garantisi değildir.

Ekim ayında en iyi meralar

Aylara göre

Türkiye’deki meraların aylık ortalama puanı (0–100).

  1. 0 Oca
  2. 0 Şub
  3. 0 Mar
  4. 43 Nis
  5. 58 May
  6. 74 Haz
  7. 72 Tem
  8. 70 Ağu
  9. 71 Eyl
  10. 73 Eki
  11. 58 Kas
  12. 0 Ara

Türkiye’de her ilden en iyi mera, bu ayın puanına göre.

  1. Enez Limanı Dış Kıyısı Enez, Edirne 80/100 Çok iyi
  2. Karaincir Beach Bodrum, Muğla 80/100 Çok iyi
  3. Sülüklü Plaji Demre, Antalya 79/100 Çok iyi
  4. Ayaz Beach Burhaniye, Balıkesir 77/100 Çok iyi
  5. Mersin Limanı Yolcu Salonu Akdeniz, Mersin 77/100 Çok iyi

Mevsim, su sıcaklığı, yaşam alanı ve yerel kayıtlardan çıkan 0–100 puan; genel eğilim, garanti değil.

Verimli saatler

Günün hangi saatinde daha çok tutuyor, ay ay.

  • Şafakta ve akşamüstü aktif
  • Gece avı verimsiz

Küçük balık, karides ve kalamar avlayan yalnız veya küçük sürülü külah; gece bantlı kamuflaj desenine geçip dinlenir. Kıyıdan küçük kaşık/yumuşak yemle şafak ve akşam alacasında, çayır ve resif kenarında verimli.

Ekim ayında

  1. Şafak 85

    Gün doğumundan 1 sa önce → 2 sa sonra

  2. Öğle 45

    Öğleden 1 sa önce → 1 sa sonra

  3. Akşam En verimli 90

    Gün batımından 2 sa önce → 0,5 sa sonra

Gece verimli değil

Sonbahar: akşamüstü güçlü.

Ay evresi

Gece avında ayın etkisi; skorlar evreleri karşılaştırmak için.

  1. Yeni ay 15
  2. İlk dördün 15
  3. Dolunay 20
  4. Son dördün 15

En iyi evre: Belirgin etkisi yok

Gündüz türü; ay doğuş/batışından çok şafak-akşam ışık değişimi ve akıntı önemli.

12 ay boyunca pencereler

Verimli saatler O Ş M N M H T A E E K A
Şafak 70 70 80 80 80 90 90 90 85 85 85 70
Öğle 55 55 45 45 45 40 40 40 45 45 45 55
Akşam 70 70 80 80 80 90 90 90 90 90 90 70
Gece

Pencereler gün doğumu ve batımına göre; saat, yere ve güne göre değişir. Verim o ay içinde göreli: 100, günün en iyi penceresi.

11 kaynak · güven orta

Saat pratiği: Doğu Akdeniz başta tüm Akdeniz (Lesepsiyen, 2000'den beri)

Yaşam alanı

Nerede ve nasıl bir suda yaşıyor: araştırmanın derlediği aralıklar.

Derinlik

0–132 m

en çok 1–30 m

Su sıcaklığı

17,1–33,1 °C

ideali ≥ 22 °C

Tuzluluk

Tam tuzlu deniz suyu

28,1–39 ‰

Kıyı tipleri

  • Kumsal
  • Kayalık kıyı
  • Mendirek / dalgakıran
  • İskele / rıhtım
  • Karma kıyı
  • Liman içi
  • Liman ağzı
  • Dolgu kıyı
  • Sığlık / resif çevresi

Resif ve bitişik kum; kumsal eklendi.

Zemin

Dibe bağlı yaşar

  • Kum
  • Kayalık
  • Kum, çakıl ve kaya
  • Deniz çayırı

Resif habitatları ve resiflere bitişik kumlu zeminler (FishBase); dipte küçük bentik balıklarla, Posidonia çayırlarındaki yavru balıklarla beslenir (Wikipedia).

Aralıklar FishBase, AquaMaps ve literatürden; kesin sınır değil, genel eğilim.

Güven: kıyı tipi yüksek, sıcaklık orta

Yem ve takım önerileri

Kayıtlı yemler ve av teknikleri.

Aylık yem

Kıyıdan tutulduğu kanıtlı yemler, ay ay ve suyun durumuna göre.

Ekim ayında

Sahte yemler

Takım ayrıntıları

Teknik
Spin (atçek), LRF
Renk, boy ve gramaj
Ragot Raglou 14 cm şeffaf silikon (spin, Ekim); Hanfish Zıpır mikro maket (LRF); Duo Yurameki beyaz glow (Kıbrıs LRF, Tem 2024); siyah minnow (İtalya, Eki/May)

Suyun durumuna göre

Kıyı / resif avcısı — Yarı pelajik; pusu kurar ve takip eder. Görme ve güçlü yan çizgi; iki yem tipine de gelir.

Berrak Görüş: 8 m üstü
Sahte yem İlk sahte yem: Maket balık · Çok uygun Bu suda genelde: Doğal renkli silikon shad/minnow, LRF, ince maket; yavaş, doğal. Renk: Şeffaf, Beyaz
Hafif bulanık Görüş: 4–8 m
Sahte yem İlk sahte yem: Maket balık · Çok uygun Bu suda genelde: Maket balık, jighead + shad, stickbait. Renk: Beyaz, Şeffaf
Orta bulanık Görüş: 2–4 m
Sahte yem İlk sahte yem: Jighead + shad · Çok uygun Bu suda genelde: Paddle-tail shad, vib, döner kaşık; titreşim öne. Renk: Beyaz, Fosforlu (UV)
Bulanık Görüş: 1–2 m
Sahte yem İlk sahte yem: Jighead + shad · Çok uygun Bu suda genelde: Rattle'lı vib, kokulu silikon; dibe yakın, yavaş. Renk: Koyu siluet, Fosforlu (UV), Beyaz
Çok bulanık Görüş: 1 m altı
Sahte yem İlk sahte yem: Jighead + shad · Zayıf Bu suda genelde: Önerilmez; zorunluysa kokulu ve rattle'lı. Renk: Koyu siluet, Fosforlu (UV)
12 aylık yem takvimi
Ocak
Sezon dışı
Şubat
Sezon dışı
Mart
Sezon dışı
Nisan
Sahte yemler: Jighead + shad, Maket balık
Mayıs
Sahte yemler: Maket balık, Jighead + shad
Haziran
Sahte yemler: Jighead + shad, Maket balık
Temmuz
Sahte yemler: Maket balık, Jighead + shad
Ağustos
Sahte yemler: Jighead + shad, Maket balık
Eylül
Sahte yemler: Jighead + shad, Maket balık
Ekim
Sahte yemler: Jighead + shad, Maket balık
Kasım
Sahte yemler: Jighead + shad, Maket balık
Aralık
Sezon dışı

Genelde böyle; o günkü su ve hava değiştirebilir. Renk ince ayardır: önce yem tipi, boy ve aksiyon. Yem pratiği: Türkiye/Akdeniz. Güven: doğal düşük, sahte yüksek. Renk ve sunum rehberi

Av kuralları

Tebliğde bu tür için ayrı bir asgari boy ya da kapalı dönem kaydı bulunmuyor. Türkiye geneli hükümler geçerlidir.

Yola çıkmadan yerel alan ve yöntem kısıtlarını kontrol et.

Külah balığı nasıl tanınır?

Bu balığı ilk bakışta ele veren şey boyu değil, biçimi. FishBase gövdeyi çok uzun ve yandan değil yukarıdan aşağıya basık olarak tarif ediyor; kuyruğun ortasından kamçı gibi uzun bir iplik çıkıyor. CIESM’in Akdeniz’deki Egzotik Balıklar Atlası başın standart boyun üçte birinden uzun olduğunu, burnun boru gibi uzadığını ve küçük ağzın bu borunun ucunda durduğunu yazıyor. Atlasa göre gövde biçimi ve kuyruk yüzgecinin ipliğe dönüşen iki orta ışını, türü Akdeniz’deki bütün öteki balıklardan ayırıyor. Renkte kaynaklar farklı bir tablo çiziyor. FishBase sırtı yeşil, karnı gümüşi beyaz, sırtında iki mavi çizgi ya da iki sıra mavi benek taşıyan bir balık anlatıyor; sırt ve anal yüzgeçleri turuncu, kuyruk ipliği beyaz, geceleri ise gövdesi geniş bantlı. CIESM Atlası Akdeniz’deki bireylerde baş, sırt ve yanların griden zeytin yeşiline değiştiğini, mavi benek ya da çizgilerin daha çok Akdeniz dışındaki örneklerde görüldüğünü not ediyor. Yani elindeki balıkta mavi benek görmüyorsan bu, onu başka bir tür yapmaz. Karıştırılabileceği asıl balık yakın akrabası Fistularia petimba. FishBase iki türün sık sık karıştırıldığını, F. petimba’nın kırmızımsı ya da kahverengimsi turuncu, daha derin sularda yaşayan ve sırt orta hattında kemik plakalar taşıyan bir tür olduğunu yazıyor. Bu türün Türkçe adı FishBase’in Türkiye kaydında ‘külah balığı’; WoRMS ise Türkçe ad olarak ‘çomak balığı’nı kaydediyor. Bozkaya, Gürkan ve Taşkavak’ın 2023’te Marine and Life Sciences’ta yayımladığı çalışma da F. petimba’yı ‘kırmızı külah balığı’ adıyla anıyor. ‘Zurna balığı’ ise ayrı bir balık: FishBase bu adı Scomberesox saurus için listeliyor (/turler/zurna-baligi).

Nereden geldi, nerede yaşıyor?

WoRMS kaydında Syngnathiformes takımının Fistulariidae ailesinde yer alan türün asıl yurdu Hint-Pasifik. FishBase doğal yayılışını Doğu Afrika ve Kızıldeniz’den Paskalya Adası’na, kuzeyde güney Japonya’dan güneyde Avustralya ve Yeni Zelanda’ya kadar veriyor. Akdeniz’deki ilk kayıt, Daniel Golani’nin 2000’de Journal of Fish Biology’de yayımladığı notta İsrail kıyısından bildirilen üç örnek. CIESM Atlası bu örneklerin 15–35 metre derinlikte trolle yakalandığını, türün ardından İsrail kıyısında patlama yaptığını ve 2007’de Akdeniz’in en batısına ulaştığını yazıyor. Türkiye’deki ilk kaydı Gökoğlu, Bodur ve Gülyavuz’un 2002’de Israel Journal of Zoology’de yayımladığı makale Akdeniz kıyısından bildiriyor. Çinar ve arkadaşlarının 2021’de PLOS ONE’da yayımladığı Türkiye yabancı türler listesi ilk gözlem yılını Akdeniz (Levant) kıyısı için 2001, Ege için 2002 olarak veriyor ve türü ‘istilacı’ sınıfına koyuyor; 2013’te Journal of Applied Ichthyology’de çıkan bir not da Kuzeydoğu Ege’deki Edremit Körfezi’nden ilk kaydı duyuruyor. FishBase türü resiflerde ve resiflerin yanındaki kum zeminlerde, tek başına ya da sürü hâlinde, 0–132 metre derinlikte yaşayan bir balık olarak tanımlıyor; Çinar ve arkadaşları onu Türkiye kıyılarında hem sert hem yumuşak zeminde, 0–50 metre arasında kaydediyor.

Ne yer, neden bu kadar hızlı yayıldı?

Külah balığı bir avcı. FishBase besinini küçük balıklar, karidesler ve kalamarlar olarak sayıyor; CIESM Atlası çoğunlukla balıkla beslendiğini ve avını pusu kurarak ya da kovalayarak yakaladığını yazıyor. Bariche ve arkadaşlarının 2009’da Journal of Applied Ichthyology’de yayımladığı Lübnan kıyısı çalışmasında 25–112 santimetrelik bireylerin midelerinden 41 farklı av taksonu çıktı; en önemlileri izmarit (Spicara smaris) ve kupez (Boops boops) oldu ve balık su kolonunda sürü hâlinde yaşayan türleri tercih ediyordu. Başarısının nedeni konusunda kaynaklar temkinli. CIESM Atlası türü Akdeniz’de ‘çok yaygın’ sayıyor ve olası neden olarak yerli benzerleriyle rekabetin az olmasını gösteriyor. Bernardi ve arkadaşları 2016’da Molecular Ecology’de yayımladıkları çalışmada Akdeniz popülasyonunda hızlı uyum izleri buldu: seçilim altında olabilecek 47 lokusla ilişkili genlerin neredeyse yarısı hastalık direnci ve osmoregülasyonla ilgiliydi.

Tür künyesi

Külah Balığı
Bilimsel ad
Fistularia commersonii
Familya
Fistulariidae
Takım
Syngnathiformes
Su tipi
Deniz
Denizler
Ege Denizi, Akdeniz
Diğer adlar
Külah balığı, Çomak balığı, Kornet balığı

Sıkça sorulanlar

Külah Balığı hangi denizlerde bulunur?

Külah Balığı kayıtlarımızda şu denizlerde geçiyor: Ege Denizi, Akdeniz, Orta ve Güney Ege — Yunanistan, Girit ve Libya Denizi — Yunanistan, Güzelyurt Körfezi — KKTC, Girne kuzey kıyısı — KKTC, Gazimağusa–İskele — KKTC, Karpaz Yarımadası — KKTC, Akamas–Baf batı kıyısı — GKRY, Baf–Limasol güney kıyısı — GKRY, Larnaka güneydoğu kıyısı — GKRY, Ayia Napa–Protaras — GKRY.

Külah Balığı hangi aylarda verimli?

Deniz bazlı verimli dönemler: Orta ve Güney Ege — Yunanistan Nisan, Mayıs, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım; Girit ve Libya Denizi — Yunanistan Nisan–Kasım; Gazimağusa–İskele — KKTC yıl boyu; Güzelyurt Körfezi — KKTC yıl boyu; Girne kuzey kıyısı — KKTC yıl boyu; Karpaz Yarımadası — KKTC yıl boyu; Baf–Limasol güney kıyısı — GKRY yıl boyu; Ayia Napa–Protaras — GKRY yıl boyu; Akamas–Baf batı kıyısı — GKRY yıl boyu; Larnaka güneydoğu kıyısı — GKRY yıl boyu.

Külah balığı zehirli mi?

FishBase’e göre sırt ve anal yüzgeçlerinde hiç diken yok. Aynı kaynak ‘insanlar için tehdit’ alanında siguatera zehirlenmesi bildirimlerini kaydediyor; dayandığı çalışma Pasifik’teki Cook Adaları’nda, Rarotonga’da yapılmış. FishBase sözlüğü siguaterayı, siguatoksik balıkların yenmesiyle ortaya çıkan bir zehirlenme olarak tanımlıyor. CIESM Atlası ise türü Doğu Akdeniz ülkelerinde bir ölçüde ticari önemi olan bir balık olarak kaydediyor.

Külah balığı ne kadar büyür?

Kaynaklar aynı üst sınırı vermiyor. FishBase azami boyu 160 santimetre toplam boy, yaygın boyu 100 santimetre olarak listeliyor; CIESM Atlası yaygın boyu 20–100, azami boyu 150 santimetre veriyor. Vitale ve arkadaşlarının 2016’da Italian Journal of Zoology’de yayımladığı çalışmada Sicilya’nın güneyinde incelenen 23 bireyin boyu kuyruk ipliği hariç 69–104 santimetre, ağırlığı 155–798 gram arasındaydı ve yaşları 3 ile 5 arasında okundu.

Külah balığı Akdeniz’e nasıl geldi?

Kızıldeniz’den Süveyş Kanalı yoluyla. Golani’nin 2000 tarihli notu Akdeniz’deki ilk üç örneği İsrail kıyısından bildiriyor ve türün varlığını Kızıldeniz’den kanal yoluyla göçe bağlıyor. CIESM Atlası, Bariche ve arkadaşlarının Lübnan’daki eski bir yakalamayı belgeleyen 2013 tarihli çalışmasına dayanarak daha önce tekil girişler olmuş olabileceğini de not ediyor. Bernardi ve arkadaşlarına göre türün Akdeniz’e geçmesi yaklaşık 130 yıl sürdü; geçtikten sonra ise 2007’ye kadar İsrail’den İspanya’ya bütün havzaya yayıldı.

Benzer türler

Meranı seç, koşulları kontrol et, sonra yola çık.

Meraları haritada aç
Meraları haritada aç · 486 mera

Pisca AI

Üyelere özel

Bu tür hakkında sor

Külah Balığı · Fistularia commersonii

Piscatorium verisiyle çalışır: mera puanları, mevsimsel türler ve takım tarifleri. Sorunu yaz, sohbet yan panelde açılsın.

Ne sorabilirsin?

Yanıtları kaynaklarıyla birlikte değerlendir.

Pisca AI’ya sor

Pro üyelik

PRO ÜYELİK