Deniz balıkları

Yarımgaga Balığı

Hemiramphus far

Türü tanı, bölgeni seç, meranı keşfet.

Diğer adlar: İbikli çomak balığı

Meraları haritada aç Yem ve takım

Yarımgaga Balığı — (c) Jan Ebr & Ivana Ebrová, some rights reserved (CC BY) · kaynak

Familya: Hemiramphidae

Bilgiler seçtiğin bölgeye göre değişir.

Yarımgaga Balığı

Türkiye · Ege Denizi

Meralar
Sezon ve koşullar
Saatler
Yaşam alanı
Yem ve takım
Kurallar
Rehber

Haritayı aç

Yarımgaga Balığı nerede tutulur?

Bölgeleri keşfet veya doğrudan haritaya geç.

Ege Denizi meraları

Bu bölgede saha düzeyinde kayıt yok; bilgi bölge düzeyinde.

Bölge sayfası

Harita önizlemesi

Kıyıyı haritada keşfet

Haritayı aç

Mera kaydı, av garantisi değildir.

Ege Denizi

Sezon ve uygun koşullar

Seçtiğin bölgedeki sezon bilgisini incele.

Bu tür için sezon verisi henüz yok.

Eksik veri, verimsiz dönem değildir.

Kasım ayında en iyi meralar

Aylara göre

Türkiye’deki meraların aylık ortalama puanı (0–100).

— Oca
— Şub
— Mar
— Nis
48 May
55 Haz
69 Tem
70 Ağu
68 Eyl
66 Eki
49 Kas
0 Ara

Türkiye’de her ilden en iyi mera, bu ayın puanına göre.

Mevsim, su sıcaklığı, yaşam alanı ve yerel kayıtlardan çıkan 0–100 puan; genel eğilim, garanti değil.

Verimli saatler

Günün hangi saatinde daha çok tutuyor, ay ay.

Gece ve gündüz aktif
Gece avı sınırlı

Deniz çayırı ve kum düzlüklerinde yüzeye yakın sürüler; esas olarak deniz çayırı yiyen bu tür kıyıdan ince şamandıralı olta ile gündüz, sabah ve akşamüstü verimli; yaz–sonbahar zirve.

Kasım ayında

Şafak En verimli 85

Gün doğumundan 0,5 sa önce → 2 sa sonra
Öğle 70

Öğleden 1,5 sa önce → 1,5 sa sonra
Akşam 80

Gün batımından 2 sa önce → 0,5 sa sonra
Gece 25

Gün batımından 1 sa sonra → gün doğumundan 2 sa önce

Ay evresi

Gece avında ayın etkisi; skorlar evreleri karşılaştırmak için.

Yeni ay 60
İlk dördün 50
Dolunay 45
Son dördün 50

En iyi evre: Yeni ay

Gece yalnız ışık altında tesadüfi.

12 ay boyunca pencereler

Verimli saatler	OOca	ŞŞub	MMar	NNis	MMay	HHaz	TTem	AAğu	EEyl	EEki	KKas	AAra
Şafak	60	60	80	80	80	90	90	90	85	85	85	60
Öğle	75	75	70	70	70	55	55	55	70	70	70	75
Akşam	60	60	75	75	75	85	85	85	80	80	80	60
Gece						30	30	30	25	25	25

Pencereler gün doğumu ve batımına göre; saat, yere ve güne göre değişir. Verim o ay içinde göreli: 100, günün en iyi penceresi.

6 kaynak · güven orta

Saat pratiği: Doğu Akdeniz (Lesepsiyen; Mersin–İskenderun, Levant)

Yaşam alanı

Nerede ve nasıl bir suda yaşıyor: araştırmanın derlediği aralıklar.

Derinlik

0–6 m

en çok 0–6 m

Su sıcaklığı

16,9–33,4 °C

ideali 24,4–29,2 °C

Tuzluluk

Tam tuzlu deniz suyu

23,5–38,9 ‰

Kıyı tipleri

Kumsal
Delta / alüvyal kıyı
Koy / körfez içi
Mendirek / dalgakıran
İskele / rıhtım
Marina çevresi
Nehir / çay ağzı
Lagün / dalyan ağzı
Liman içi
Liman ağzı
Dolgu kıyı

Bitki zengini kıyı suları, kum düzlükleri, haliçte üreme; Doğu Akdeniz'de çok bol Lesepsiyen (Wikipedia). Liman bitleri tutarlılığı için liman ağzı eklendi.

Zemin

Dibe bağlı yaşar

Kum
Deniz çayırı
Yosun

Yüzeyde yaşar ama bitki örtüsü zengin alanlar ve kum düzlükleri üzerinde; esas olarak deniz çayırı, kısmen yeşil alg yer; yumurtalar bitkilere yapışır.

Aralıklar FishBase, AquaMaps ve literatürden; kesin sınır değil, genel eğilim.

Güven: kıyı tipi orta, sıcaklık orta

Yem ve takım önerileri

Kayıtlı yemler ve av teknikleri.

Aylık yem

Kıyıdan tutulduğu kanıtlı yemler, ay ay ve suyun durumuna göre.

Kasım ayında

Doğal yemler

Deniz kurdu yaniç, tür belirsiz

Takım ayrıntıları

Teknik: Şamandıralı ince takım (gerçek yem)

Suyun durumuna göre

Küçük sürü / planktivor — Küçük ağızlı, yemini gözle seçerek yer. Çapari gibi küçük, parlak sahte yemler berrakta öne geçer.

Berrak Görüş: 8 m üstü: Doğal yem İlk doğal yem: Deniz kurdu · Çok uygun Bu suda genelde: Çok küçük taze parça (karides, kurt, balık eti); ince köstek, küçük iğne.
Hafif bulanık Görüş: 4–8 m: Doğal yem İlk doğal yem: Deniz kurdu · Çok uygun Bu suda genelde: Küçük taze parça; çapari iğnelerine yem takılabilir.
Orta bulanık Görüş: 2–4 m: Doğal yem İlk doğal yem: Deniz kurdu · Çok uygun Bu suda genelde: Çapariye kurt ya da karides parçası (yemli çapari); serpme.
Bulanık Görüş: 1–2 m: Doğal yem İlk doğal yem: Deniz kurdu · Uygun Bu suda genelde: Kokulu küçük parça ve serpme; gece ışık altında.
Çok bulanık Görüş: 1 m altı: Doğal yem İlk doğal yem: Deniz kurdu · Zayıf Bu suda genelde: Av zor; serpme ve kokulu küçük parça.

12 aylık yem takvimi

Ocak: Sezon dışı
Şubat: Sezon dışı
Mart: Sezon dışı
Nisan: Sezon dışı
Mayıs: Doğal yemler: Deniz kurdu
Haziran: Doğal yemler: Deniz kurdu
Temmuz: Doğal yemler: Deniz kurdu
Ağustos: Doğal yemler: Deniz kurdu
Eylül: Doğal yemler: Deniz kurdu
Ekim: Doğal yemler: Deniz kurdu
Kasım: Doğal yemler: Deniz kurdu
Aralık: Sezon dışı

Genelde böyle; o günkü su ve hava değiştirebilir. Renk ince ayardır: önce yem tipi, boy ve aksiyon. Yem pratiği: Türkiye/Akdeniz. Güven: doğal orta, sahte düşük. Renk ve sunum rehberi

Takım reçetesi

Bombarda/Zargana Topu

Yüzey sürükleme

Hafif yemin veya sahtenin şeffaf/top şamandıra ile uzağa atılması

Seviye: Başlangıç–İleri
Efor: Düşük–Orta

Kamış: 3.00–4.20 m; 10–50 g
Makara: 2500–4000
Ana misina: 0.20–0.28 mm mono veya PE 0.8–1.2
Lider/beden: 1–2 m; 0.18–0.28 mm
İğne/sahte: #10–#4 veya zargana ipeği
Yem/Sahte: Ekmek içi
Bağlantı: Fırdöndü/klips; uygun çekeri seç

Dikkat: Uzun takımın arkaya takılması

Yanında bulundur: Pense, iğne çıkarıcı, gözlük ve ilk yardım

Mevzuat: 2024/21 Madde 16 iğne/olta sınırları ve yer yasakları kontrol edilir

Kamış
Makine
Misina ve lider

Başlangıç kurulumu. Kamış boyu, misina kalınlığı ve çeker, hedeflenen balık boyu ile sahanın akıntı ve dip yapısına göre değiştirilir.

Takım önerilerini gör

Av kuralları

Tebliğde bu tür için ayrı bir asgari boy ya da kapalı dönem kaydı bulunmuyor. Türkiye geneli hükümler geçerlidir.

Yola çıkmadan yerel alan ve yöntem kısıtlarını kontrol et.

Yarımgaga balığı nasıl tanınır?

Bu türü tanımanın en kolay yolu çenelerine bakmak. FishBase alt çenenin gaga gibi çok uzadığını, üst çenenin ise kısa, üçgen biçimli ve pulsuz olduğunu yazıyor; sırt ve anal yüzgeçleri gövdenin arka kısmında duruyor, kuyruk yüzgecinin alt lobu üst lobundan uzun. CIESM’in Akdeniz’deki Egzotik Balıklar Atlası alt çenenin ucunun kırmızı, kuyruk yüzgecinin üst lobunun sarı olduğunu ekliyor. FishBase rengi mavimsi bir sırt ve gümüşi yanlar olarak veriyor; yanlarda 3 ile 9 arasında, çoğunlukla 4–6 dikey bant bulunuyor. Burada dikkatli olman gerekiyor: CIESM Atlası, türü yakın akrabalarından ayırmakta kullanılan bu siyahımsı lekelerin Akdeniz popülasyonunda çoğu zaman soluk olduğunu ya da hiç görünmediğini yazıyor. Atlasın gösterdiği ayırıcı işaret üst çene: Hyporhamphus cinsindeki öteki yarımgagaların üst çenesi pullu, H. far’ınki çıplak. Aynı kaynak, Akdeniz’deki ilk kaydın Hemiramphus marginatus adıyla yapıldığını da not ediyor. Bu türün Türkçe adı FishBase’in Türkiye kaydında ‘yarımgaga balığı’; WoRMS ise Türkçe ad olarak ‘ibikli çomak balığı’nı kaydediyor. ‘Külah balığı’ başka bir balığın adı: FishBase bu adı Fistularia commersonii için listeliyor (/turler/kulah-baligi).

Nereden geldi, nerede yaşıyor?

WoRMS kaydında Beloniformes takımının Hemiramphidae ailesinde yer alan türün asıl yurdu Hint-Batı Pasifik. FishBase yayılışını Kızıldeniz ve Doğu Afrika’dan Samoa’ya, kuzeyde Ryukyu Adaları’na, güneyde kuzey Avustralya ve Yeni Kaledonya’ya kadar veriyor ve türün Süveyş Kanalı yoluyla Doğu Akdeniz’e geçtiğini belirtiyor. Aynı kaynağa göre kıyı sularında, bitki örtüsü zengin alanlarda ve kumluk düzlüklerde, 0–6 metre derinlikte yaşıyor; CIESM Atlası da onu kıyıya yakın yüzey sularının balığı olarak tanımlıyor. CIESM Atlası Akdeniz’deki ilk kaydı 1927’ye, Filistin kıyısına tarihliyor; ardından Suriye, 1938’de Rodos, daha sonra Mısır ve Tunus kayıtları geliyor, tür Cezayir kıyılarına ve İtalya’da Lampedusa’ya da ulaşmış. Atlasa göre Doğu Akdeniz’de Sicilya Boğazı’na kadar çok bol; Levant’ta büyük sürüleri çoğunlukla gırgırla, zaman zaman fanyalı ağla avlanıyor. Türkiye’de Çinar ve arkadaşlarının 2021’de PLOS ONE’da yayımladığı yabancı türler listesi ilk gözlem yılını Akdeniz (Levant) kıyısı için 1942, Ege için 2009 olarak veriyor ve türü ‘yerleşik’ sınıfına koyuyor. Ege’deki kaydı Akça ve Bilecenoğlu’nun 2010’da Mediterranean Marine Science’ta yayımladığı not anlatıyor: 10 Kasım 2009’da Eski Foça’da, Aslanburnu açıklarında bir gırgır teknesi 14,6 santimetre standart boyda bir örnek yakaladı, aralık ayında aynı yerden yedi birey daha çıktı. Yazarlar bunu Ege’deki en kuzey kayıt ve yerleşik bir popülasyonun işareti olarak değerlendiriyor.

Nasıl yaşar, ne yer?

Sürü hâlinde yaşayan bir balık. CIESM Atlası suyun yüzünde sıçrayabildiğini ve gövdesinin yarısı sudan dışarıdayken yüzeyde kayarak ilerleyebildiğini yazıyor. Beslenmede kaynaklar ayrışıyor: FishBase erişkinlerin çoğunlukla deniz çayırlarıyla, daha az ölçüde yeşil alglerle ve diyatomelerle beslendiğini söylüyor; CIESM Atlası ise besinini zooplankton ve yüzen nesneler olarak veriyor. Üremede CIESM yumurtaların iri olduğunu ve yapışkan ipliklerle yüzen ya da dipteki nesnelere tutunduğunu, FishBase ise türün haliçlerde ürediğini yazıyor. Mısır’daki Bardawil lagününde yapılıp 2019’da Egyptian Journal of Aquatic Biology and Fisheries’te yayımlanan çalışma yumurtlamanın mayıs–temmuz arasında olduğunu ve en uzun ömrün 4 yıl olduğunu buldu. FishBase türü ticari balıkçılıkta avlanan, sportif avcılıkta hedeflenen ve zaman zaman yem olarak kullanılan bir balık olarak kaydediyor.

Tür künyesi

Bilimsel ad: Hemiramphus far
Familya: Hemiramphidae
Takım: Beloniformes
Su tipi: Deniz
Denizler: Ege Denizi, Akdeniz
Diğer adlar: Yarımgaga balığı, İbikli çomak balığı

Sıkça sorulanlar

Yarımgaga Balığı hangi denizlerde bulunur?

Yarımgaga Balığı kayıtlarımızda şu denizlerde geçiyor: Ege Denizi, Akdeniz.

Yarımgaga balığı ne kadar büyür?

Kaynaklar aynı üst sınırı vermiyor. FishBase azami boyu 45 santimetre toplam boy, yaygın boyu 30 santimetre olarak listeliyor; CIESM Atlası yaygın boyu 10–30, azami boyu 40 santimetre veriyor. Bardawil lagünü çalışmasına göre bireylerin yarısı 23,1 santimetrede eşeysel olgunluğa ulaşıyor ve en uzun ömür 4 yıl. Kuzey Ege’deki ilk örnek ise 14,6 santimetre standart boydaydı.

Yarımgaga balığı zehirli mi?

FishBase’in ‘insanlar için tehdit’ alanında bu tür için ‘zararsız’ yazıyor. Aynı kaynağa göre sırt ve anal yüzgeçlerinde diken yok; sırt yüzgecinde 12–15, anal yüzgeçte 10–12 yumuşak ışın bulunuyor. CIESM Atlası da türün Levant’ta çoğunlukla gırgırla avlandığını ve yerel balıkçılığa katkı sağladığını yazıyor.

Yarımgaga balığı Türkiye’de nerede görülüyor?

Çinar ve arkadaşlarının 2021 tarihli listesine göre tür Türkiye’nin Akdeniz (Levant) kıyısında 1942’den, Ege’de 2009’dan beri kayıtlı ve yerleşik sayılıyor; liste onu 0–10 metre derinlikte yaşayan açık su (pelajik) balığı olarak sınıflandırıyor. WoRMS da Türkiye’nin Doğu Akdeniz sularını türün yabancı tür olarak bulunduğu alanlar arasında sayıyor. Akça ve Bilecenoğlu’nun 2010 tarihli notu Ege’deki en kuzey kaydı Eski Foça açıklarından bildiriyor.